नगर विकास विभाग-२ यांची कार्ये
नगर विकास विभाग-२ , महाराष्ट्रात शहरी विकासाचे नियोजन, नियमवली तयार करणे आणि देखरेख करण्यास जबाबदार आहे, तसेच सर्व नागरिकांसाठी सुरक्षित, सर्वसमावेशक आणि शाश्वत शहरे सुनिश्चित करण्याचे काम करते.
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे प्रशासन
- महानगरपालिका, नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींसह नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे (ULBs) प्रशासन, पर्यवेक्षण व समन्वय करणे.
- नगरपरिषद प्रशासन संचालनालय यांच्या माध्यमातून नगरपालिका प्रशासन व्यवस्था व संस्थात्मक क्षमता बळकट करणे.
- नगरपालिका प्रशासन सुधारणा आणि सुशासन उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी करणे.


शहरी पायाभूत सुविधा विकास
शहरी पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे नियोजन, विकास व देखरेख करणे:
- पाणीपुरवठा
- मलनिस्सारण व स्वच्छता
- घनकचरा व्यवस्थापन
- रस्ते व पथदिवे व्यवस्था
- सार्वजनिक आरोग्य पायाभूत सुविधा
- शहरी पर्यावरण सेवा
शहरी नियोजन व विकास
- नियोजित व शाश्वत शहरी विकासास प्रोत्साहन देणे.
- नागपूर सुधार प्रन्यास यांसह वैधानिक नियोजन व विकास प्राधिकरणांशी समन्वय साधणे व देखरेख तसेच त्यांचेमार्फत सुशासन राखणे.
- गृहनिर्माण, क्षेत्र विकास, नगररचना नियोजन व शहरी पुनर्विकास उपक्रमांना सहाय्य करणे.
अग्निप्रतिबंध व आपत्कालीन सेवा
- महाराष्ट्र अग्निशमन व आपत्कालीन सेवा यांचे प्रशासन व समन्वय करणे.
- अग्निप्रतिबंधक व जीवित सुरक्षा उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करणे.
- अग्निसुरक्षा व्यवस्था, आपत्कालीन पूर्वतयारी, बचाव कार्यवाही व आपत्ती प्रतिसाद यंत्रणा अधिक सक्षम करणे.
शासकीय योजना आणि सुधारणांची अंमलबजावणी
- राज्य आणि केंद्र सरकारच्या शहरी विकास योजना आणि अभियानांची अंमलबजावणी आणि देखरेख.
- शहरी सुधारणा, नगरपालिका वित्त सुधारणा आणि क्षमता-बांधणी उपक्रमांना प्रोत्साहन.
ई-गव्हर्नन्स व डिजिटल परिवर्तन
- नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये तंत्रज्ञानाधारित प्रशासन व डिजिटल सेवा वितरण प्रणालींना प्रोत्साहन देणे.
- कार्यक्षम शहरी प्रशासनासाठी ई-गव्हर्नन्स उपक्रमांची निर्मिती व अंमलबजावणी करणे.
धोरण निर्मिती व नियामक कार्ये
- शहरी विकास व नगरपालिका प्रशासनाशी संबंधित धोरणे, नियम, विनियम व मार्गदर्शक सूचना तयार करणे.
- शहरी स्थानिक प्रशासन व अग्निसुरक्षेशी संबंधित अधिनियम व वैधानिक तरतुदींचे प्रशासन करणे.
वित्तीय व्यवस्थापन व संस्थात्मक सहाय्य
- नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था व संबंधित यंत्रणांसाठी अनुदान व विकास निधीचे वाटप, देखरेख व प्रभावी उपयोग सुनिश्चित करणे.
- प्रभावी शहरी प्रशासनासाठी संस्थात्मक चौकट व प्रशासकीय प्रणाली अधिक सक्षम करणे.
क्षमता विकास व प्रशिक्षण
- नगरपालिका अधिकारी, तांत्रिक कर्मचारी व अग्निशमन सेवा कर्मचाऱ्यांची क्षमता वृद्धी करणे.
- उत्कृष्ट कार्यपद्धती, व्यावसायिक प्रशिक्षण व प्रशासकीय आधुनिकीकरणास प्रोत्साहन देणे.
नागरिक कल्याण व शहरी जीवनमान
- नागरी सेवांचे कार्यक्षम वितरण व सुधारित शहरी जीवनमान सुनिश्चित करणे.
- महाराष्ट्रभर सुरक्षित, सर्वसमावेशक, सक्षम व नागरिक-केंद्रित शहरी विकासाला प्रोत्साहन देणे.